Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Soğuk Savaş Yıllarında Dünya’da Komünist Faaliyetler ve Komünizm ile Mücadele

Ceyda Tuna Kocaoğlu

doi:10.24186/vakanuvis.1797302

journal article Mar 31, 2026

Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Soğuk Savaş Yıllarında Dünya’da Komünist Faaliyetler ve Komünizm ile Mücadele

VAKANÜVİS - ULUSLARARASI TARİH ARAŞTIRMALARI DERGİSİ Vol. 11 No. 1 pp. 307-366 · Vakanuvis International Journal of Historical Researches

View at Publisher Save 10.24186/vakanuvis.1797302

Abstract

Bu çalışma, II. Dünya Savaşı sonrasında şekillenen iki kutuplu dünya düzeninde, kapitalist blok lideri Amerika Birleşik Devletleri ile komünist ideolojinin öncüsü Sovyetler Birliği arasında yürütülen Soğuk Savaş dönemini incelemektedir. Soğuk Savaş yalnızca askeri ve siyasi değil, aynı zamanda ideolojik ve kültürel bir mücadele alanı haline gelmiş; komünizm, Sovyetler Birliği'nin etkisiyle özellikle Doğu Avrupa’da hızlı bir yayılma göstermiştir. Bu süreçte Türkiye gibi stratejik ülkeler, komünist tehdide karşı önemli bir cephe hattı oluşturmuştur. Makalede, Soğuk Savaş yıllarında dünya genelinde ortaya çıkan komünist faaliyetler ve bu faaliyetlere karşı geliştirilen mücadele yöntemleri, Türk Dışişleri Bakanlığı diplomatik arşiv belgeleri ve The Times gazetesi gibi dönemin basın kaynakları ışığında ele alınmaktadır. Arşiv belgeleri, Türkiye’nin komünizmle mücadele kapsamında uluslararası gelişmeleri nasıl takip ettiğini ve diplomatik düzeyde nasıl tepki verdiğini ortaya koymak açısından önemli bir kaynak işlevi görmektedir. Bu yönüyle çalışma, Soğuk Savaş dönemine hem küresel hem de Türk dış politikası perspektifinden ışık tutmaktadır.

Topics

No keywords indexed for this article. Browse by subject →

References

41

[1]

T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Türk Dışişleri Bakanlığı Diplomatik Arşivi (TDA)

[2]

TDA, 502/23888/103610/1.

[3]

TDA, 502/23901/104669/2.

[4]

TDA, 54/1161/8771/1.

[5]

TDA, 532/44483/212886/2.

[6]

TDA, 556/44656/214650/9.

[7]

TDA, 556/144720/215326/64.

[8]

TDA, 556/44667/215269/25.

[9]

TDA, 514/44322/211415/61.

[10]

TDA, 514/44390/211927/20.

[11]

TDA, 514/44406/212361/18.

[12]

TDA, 585/44131/209296/48.

[13]

TDA, 513/41470/168774/20.

[14]

TDA, 571/35723/141016/212.

[15]

TDA, 525/38075/154869/3.

[16]

TDA, 541/44204/209987/4.

[17]

TDA, 532/44483/212885/37.

[18]

TDA, 539/219880/213339/4.

[19]

TDA, 544/44768/215864/4.

[20]

TDA, 544/44768/215864/2.

[21]

TDA, 575/2679/18989/1.

[22]

TDA, 512/2730/119262/1.

[23]

TDA, 571/35722/141014/16.

[24]

TDA, 533/8262/56903/1.

[25]

TDA, 554/87950/320283/93.

[26]

TDA, 544/44768/215863/1.

[27]

TDA, 571/35723/141016/129.

[28]

TDA, 580/7430/4007971.

[29]

TDA, 580/7430/400797/1.

[30]

TDA, 580/7519/40203/2.

[31]

TDA, 551/35722/141014/22.

[32]

TDA, 547/44853/216583/69.

[33]

TDA, 571/35723/141016/186.

[34]

TDA, 571/35723/141016/115.

[35]

TDA, 533/8219/56823/1.

[36]

TDA, 531/44464/212804/7.

[37]

TDA, 531/44464/212804/2.

[38]

TDA, 531/44490/212907/109.

[39]

Best, Antony; Hanhimaki, J.; Maiolo, J.; Schulze, K.20. Yüzyılın Uluslararası Tarihi.Çev. Taciser Ulaş Belge. Siyasal Kitabevi, Ankara, 2008.

[40]

Cronin, John F. Communism: Threat to Freedom.Poulist Press, New York, 1962

[41]

Hobsbawm, Eric. Kısa 20. Yüzyıl 1914–1991: Aşırılıklar Çağı.Çev. Yavuz Alogan, Everest Yayınları, İstanbul, 2012.

Metrics

0

Citations

41

References

Details

Published: Mar 31, 2026
Vol/Issue: 11(1)
Pages: 307-366

Authors

C

Ceyda Tuna Kocaoğlu

BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ

Cite This Article

Ceyda Tuna Kocaoğlu (2026). Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Soğuk Savaş Yıllarında Dünya’da Komünist Faaliyetler ve Komünizm ile Mücadele. VAKANÜVİS - ULUSLARARASI TARİH ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, 11(1), 307-366. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1797302

Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgelerine Göre Soğuk Savaş Yıllarında Dünya’da Komünist Faaliyetler ve Komünizm ile Mücadele

You May Also Like