İlkokulda Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ile Müzik Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Benzer Bilgi İçeriği Bakımından Karşılaştırılması

Müge Aygün; Nuray Önder Çelikkanlı

doi:10.37217/tebd.1691823

journal article Apr 07, 2026

İlkokulda Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ile Müzik Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Benzer Bilgi İçeriği Bakımından Karşılaştırılması

Müge Aygün

Nuray Önder Çelikkanlı

Türk Eğitim Bilimleri Dergisi No. Advanced Online Publication pp. 319-345 · The Journal of Turkish Educational Sciences, Gazi University

View at Publisher Save 10.37217/tebd.1691823

Abstract

Bu çalışmanın amacı Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ve Müzik Dersi Öğretim Programı’nın ilkokul seviyesindeki kazanımlarını benzer bilgi içeriği bakımından karşılaştırarak sesle ilgili kavramların ele alınışını belirlemektir. İlişkili kazanımlar, ilişki biçimleri ve sesle ilgili kavramların ele alınışları doküman incelemesi yöntemiyle belirlenmiştir. Fen bilimleri dersindeki “Beş Duyumuz”, “Canlılar Dünyasına Yolculuk”, “Kuvveti Tanıyalım”, “Çevremizdeki Işık ve Sesler” ile “Aydınlatma ve Ses Teknolojileri” üniteleri müzik dersiyle ilişkili bulunmuştur. Fen bilimleri dersiyle en çok ilişkilendirilen müzik dersindeki öğrenme alanları “Müziksel Algı ve Bilgilenme” ile “Dinleme-Söyleme” olmuştur. Fen bilimleri dersi bağlamında ilişkiler ses kaynakları, teknolojileri ve kirliliği ile kulak sağlığına odaklanmaktadır. Müzik dersi bağlamında ise ortama uygun müzik dinleme ve yapmada sesin hacmi/gürlüğü ile düzenli ve düzensiz seslere odaklanmaktadır. Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’nda sadece sesin şiddeti, düzeyi ve kirliliği kavramları ele alınırken Müzik Dersi Öğretim Programı’nda ton, yükseklik, gürültü, tını, gürlük, ritim ve hız basamaklarını ele alınmaktadır. Programlarda aynı özellik için benzer ama farklı kavramların kullanılabildiği görülmüştür. Belirlenen ilişkiler sınıf öğretmenlerinin fen bilimleri ve müzik derslerinde disiplinlerarası öğretim yapabilmelerinde ve disiplinlerarası program geliştirmede yol gösterici olabilir.

Topics

No keywords indexed for this article. Browse by subject →

References

49

[1]

Akça, Z. & Beşoluk, Ş. (2023). Fen bilimleri öğretmenlerinin disiplinler arası yaklaşımlara ve STEM’e yönelik algıları. Trakya Eğitim Dergisi, 13(1), 141-159. https://doi.org/10.24315/Tred.1015343 10.24315/tred.1015343

[2]

Atasoy, Ş., Tekbıyık, A., & Gülay, A. (2013). The effect of concept cartoons on understanding of sound concept of fifth grade students. Journal of Turkish Science Education, 10(1), 176-196. https://www.tused.org/index.php/tused/article/view/284 sayfasından erişilmiştir.

[3]

Aydın, M. (2019). Nitel veri analizi. H. Özmen & O. Karamustafaoğlu (Ed.), Eğitimde araştırma yöntemleri içinde (s. 461-482). Pegem. 10.14527/9786052417867.20

[4]

Aygün, M. & Hacıoğlu, Y. (2022). Teaching the sound concept: a review of science and physics education postgraduate theses in Turkey. Athens Journal of Education, 9(2), 257-278. https://doi.org/10.30958/aje.9-2-5 10.30958/aje.9-2-5

[5]

Ayvacı, H. Ş. & Bakırcı, H. (2018). Examining conceptual development of sound in students from different class grades. Journal of Instructional Technologies & Teacher Education, 7(1), 1-17. https://dergipark.org.tr/en/pub/jitte sayfasından erişilmiştir.

[6]

Bakar, E. (2023). Fen bilimleri dersinde beceri eğitimi için disiplinlerarası ilişkilendirme. Millî Eğitim, 52[Özel Sayı], 513-536. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309008 10.37669/milliegitim.1309008

[7]

Barman, C. R. & Miller, J. A. (1996). Two teaching methods and students’ understanding of sound. School Science and Mathematics, 96(2), 63-67. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.1996.tb15812.x 10.1111/j.1949-8594.1996.tb15812.x

[8]

Document Analysis as a Qualitative Research Method

Glenn A. Bowen

Qualitative Research Journal 10.3316/qrj0902027

[9]

Brandt, R. (1991). On interdisciplinary curriculum: A conversation with Heidi Hayes Jacobs. Educational Leadership, 49(2), 24-26. https://files.ascd.org/ sayfasından erişilmiştir.

[10]

Cengizhan S. & Balcı, S. (2022) Evaluation of students’, teacher’s, parents’ views on interdisciplinary preschool education teaching on science practices. Cumhuriyet International Journal of Education, 11(1), 164-176. https://doi.org/10.30703/cije.975249

[11]

Centurino, V. A. S. & Kelly, D. L. (2023). TIMSS 2023 science framework. I. V. S. Mullis, M. O. Martin & M. von Davier (Ed.), TIMSS 2023 assessment frameworks içinde (s. 20-45). TIMSS & PIRLS International Study Center, Lynch School of Education, Boston College and International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA).

[12]

Chambers, S. K. & Andre, T. (1995). Are conceptual change approaches to learning science effective for everyone? Gender, prior subject, matter interest, and learning about electricity. Contemporary Educational Psychology, 20, 377-391. https://doi.org/10.1006/ceps.1995.1025 10.1006/ceps.1995.1025

[13]

Chrysostomou, S. (2004). Interdisciplinary approaches in the new curriculum in Greece: A focus on music education. Arts Education Policy Review, 105(5), 23-30. https://doi.org/10.3200/AEPR.105.5.23-30 10.3200/aepr.105.5.23-30

[14]

Committee on Undergraduate Science Education. (1997). Science teaching reconsidered: A handbook by the National Academy Press. http://www.nap.edu/openbook.php?record_id=5287&page=28 sayfasından erişilmiştir.

[15]

Cura, G. & Ercan-Yalman, F. (2019). Fen bilimleri öğretmen adaylarının disiplinlerarası yaklaşıma dayalı öğretimi kullanma düzeylerinin incelenmesi. Online Fen Eğitimi Dergisi, 4(2), 131-153. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ofed sayfasından erişilmiştir.

[16]

Dedetürk, A., Saylan-Kırmızıgül, A., & Kaya, H. (2020). “Ses” konusunun STEM etkinlikleri ile öğretiminin başarıya etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49, 134-161. https://doi.org/10.9779/pauefd.532331 10.9779/pauefd.532331

[17]

Diakidoy, I. N., Kendeou, P., & Ioannides, C. (2003). Reading about energy: The effects of text structure in science learning and conceptual change. Contemporary Educational Psychology, 28, 335-356. https://doi.org/10.1016/S0361-476X(02)00039-5 10.1016/s0361-476x(02)00039-5

[18]

Eshach, H., Lin, T. C., & Tsai, C. C. (2016). Taiwanese middle school students’ materialistic concepts of sound. Physical Review Physics Education Research, 12(1), 010119. https://doi.org/10.1103/PhysRevPhysEducRes.12.010119 10.1103/physrevphyseducres.12.010119

[19]

Gilbert, J. K. (2006). On the nature of “context” in chemical education. International Journal of Science Education, 28(9), 957-976. https://doi.org/10.1080/09500690600702470 10.1080/09500690600702470

[20]

Gürer-Yücel, F. G. (2013). Ses bilgisi ve akustik konusunda geliştirilen etkinliklerin müzik ve fizik öğretmen adaylarının tutum ve başarı düzeylerine olan etkisinin araştırılması. (Doktora Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.

[21]

Gürer-Yücel, F. G. (2015). Ses bilgisi ve akustik konusunda geliştirilen etkinliklerin fizik ve müzik öğretmen adaylarının kavram bilgisi düzeylerine olan etkisi. Journal of Computer and Education Research, 3(6), 129-151. https://doi.org/10.18009/jcer.59532 10.18009/jcer.59532

[22]

Gürer-Yücel, F. G. & Şen, A. İ. (2016). Ses bilgisi ve akustik konusunda geliştirilen etkinliklerin fizik ve müzik öğretmen adaylarının başarı düzeylerine olan etkisi. Journal of Teacher Education and Educators, 5(3), 265-288. https://dergipark.org.tr/en/pub/jtee sayfasından erişilmiştir. 10.18009/jcer.59532

[23]

Hewson, P. W. & Hewson, M. G. (1984). The role of conceptual conflict in conceptual change and the design of science instruction. Instructional Science, 13, 1-13. https://doi.org/10.1007/BF00051837 10.1007/bf00051837

[24]

Hrepic, Z., Zollman, D. A., & Rebello, N. S. (2010). Identifying students’ mental models of sound propagation: The role of conceptual blending in understanding conceptual change. Physical Review Special Topics – Physics Education Research, 6(2), 020114. https://doi.org/10.1103/PhysRevSTPER.6.020114 10.1103/physrevstper.6.020114

[25]

Kistak, Ö. (2014). İlköğretim 8. sınıf fen ve teknoloji dersi 'ses' ünitesinin yaşam temelli yaklaşımla öğretimi. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.

[26]

Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology. Sage.

[27]

Kuhn, J. & Müller, A. (2014). Context-based science education by newspaper story problems: A study on motivation and learning effects. Perspectives in Science, 2(1-4), 5-21. https://doi.org/10.1016/j.pisc.2014.06.001 10.1016/j.pisc.2014.06.001

[28]

Küçüközer, A. (2009). Investigating prospective science teachers’ misconceptions of sound. Elementary Education Online, 8(2), 313-321. https://ilkogretim-online.org/index.php/pub sayfasından erişilmiştir.

[29]

Linder, C. J. & Erickson, G. L. (1989). A study of tertiary physics students’ conceptualizations of sound. International Journal of Science Education, 11, 491-501. https://doi.org/10.1080/0950069890110502 10.1080/0950069890110502

[30]

MEB. (2018a). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı. https://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx sayfasından erişilmiştir.

[31]

MEB. (2018b). Müzik Dersi Öğretim Programı. https://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx sayfasından erişilmiştir.

[32]

MEB. (2024). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı. https://tymm.meb.gov.tr/ogretim-programlari sayfasından erişilmiştir.

[33]

Mueller, A., Clair, J. L., Kechaidis, M., Swain, W., & MacDonald, J. (2004). Playing with pitch: exploring and investigating the science of sound. Science Activities, 40(4), 11-20. https://doi.org/10.3200/SATS.40.4.11-20 10.3200/sats.40.4.11-20

[34]

Neidorf, T., Arora, A., Erberber, E., Tsokodayi, Y., & Mai, T. (2020). Student misconceptions and errors in physics and mathematics: Exploring data from TIMSS and TIMSS advanced. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-30188-0 10.1007/978-3-030-30188-0

[35]

NGSS. (2013). Improving Science Education Through Three-Dimensional Learning. http://www.nextgenscience.org sayfasından erişilmiştir.

[36]

OECD. (2019). PISA 2018 Science Framework, in PISA 2018 Assessment and Analytical Framework. https://www.oecd.org/ sayfasından erişilmiştir.

[37]

Ornstein, A. C. & Hunkins, F. P. (2004). Curriculum: Foundations, principles and issues. Pearson.

[38]

Osborne, J. & Collins, S. (2001). Pupils’ views of the role and value of the science curriculum: A focus-group study. International Journal of Science Education, 23(5), 441-467. https://doi.org/10.1080/09500690010006518 10.1080/09500690010006518

[39]

Rico, A., Ruiz-González, A., Azula, O., & Aranzabal, G. J. (2021). Learning difficulties about the sound model: a review of literature. Enseñanza de las Ciencias, 39(2), 5-23. https://doi.org/10.5565/rev/ensciencias.3217 10.5565/rev/ensciencias.3217

[40]

Sözen, M. & Bolat, M. (2011). Determining the misconceptions of primary school students related to sound transmission through drawing. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 1060-1066. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.03.239 10.1016/j.sbspro.2011.03.239

[41]

Sözen, M. & Bolat, M. (2014). 11–18 yaş öğrencilerin ses hızı ile ilgili sahip oldukları kavram yanılgılarının belirlenmesi. Ondokuz Mayıs University Journal of Education Faculty, 33(2), 505-523. https://dergipark.org.tr/tr/pub/omuefd sayfasından erişilmiştir.

[42]

Taşdemir, M. & Taşdemir, A. (2011). İlköğretim müfredatındaki fen ve dil temelli derslerin disiplinler arası yaklaşımla incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 217-232. https://dergipark.org.tr/tr/pub/firatsbed sayfasından erişilmiştir.

[43]

Turna, Ö. & Bolat, M. (2016). The physics of music with interdisciplinary approach: A case of prospective music teachers. International Journal of Higher Education, 5(1), 261-275. https://doi.org/10.5430/ijhe.v5n1p261 10.5430/ijhe.v5n1p261

[44]

Turna, Ö., Bolat, M., & Keskin, S. (2012). Disiplinlerarası yaklaşım: Müzik, Fizik, Matematik örneği. X. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi’nde sunulan bildiri, Haziran. Niğde.

[45]

TDK. (2024). Gürlük. Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr sayfasından erişilmiştir.

[46]

Ürey, M. & Çepni, S. (2014). Fen temelli ve disiplinlerarası okul bahçesi programının öğrencilerin fen ve teknoloji dersine yönelik tutumları üzerine etkisinin farklı değişkenler açısından değerlendirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 537-548. https://dergipark.org.tr/tr/pub/omuefd sayfasından erişilmiştir. 10.19171/uuefd.37602

[47]

Yağbasan, R. & Gülçiçek, Ç. (2003). Fen öğretiminde kavram yanılgılarının karakteristiklerinin tanımlanması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 102-120. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd sayfasından erişilmiştir.

[48]

Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.

[49]

Yılmaz, M. M. (2015). 8. sınıf öğrencilerinin ses konusundaki kavramlarla ilgili alternatif fikirlerinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.

Metrics

0

Citations

49

References

Details

Published: Apr 07, 2026
Vol/Issue: (Advanced Online Publication)
Pages: 319-345

Authors

M

Müge Aygün

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ

N

Nuray Önder Çelikkanlı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ

Cite This Article

Müge Aygün, Nuray Önder Çelikkanlı (2026). İlkokulda Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ile Müzik Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Benzer Bilgi İçeriği Bakımından Karşılaştırılması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi(Advanced Online Publication), 319-345. https://doi.org/10.37217/tebd.1691823

İlkokulda Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ile Müzik Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Benzer Bilgi İçeriği Bakımından Karşılaştırılması

You May Also Like